Chuyên đề: Thiết kế tủ gỗ công nghiệp: kích thước, ván, kệ, màu, chỗ ẩmPhần 2/6

"Kích thước tủ quần áo: chiều sâu, thanh treo, đợt và ngăn kéo"

Tủ quần áo sâu bao nhiêu để treo áo ngang, thanh treo đặt cao bao nhiêu, cửa lùa cần thêm bao nhiêu chiều sâu và trước tủ phải chừa lối rộng bao nhiêu.

Chiếc áo vest treo trong tủ mới đóng, sáng ra thấy vai áo có một vệt hằn dọc. Thùng tủ chỉ sâu 50 cm, móc áo nằm vừa khít, và cánh tủ ép vào tay áo suốt đêm. Thêm 8 cm chiều sâu lúc vẽ thì chuyện này không xảy ra. Đóng xong rồi thì chỉ còn cách treo áo quay mặt ra ngoài, hoặc chịu.

Vì vậy khi vẽ tủ quần áo, nên lấy cái móc áo và người dùng tủ làm mốc trước, rồi mới chia theo bề rộng bức tường. Tủ bếp có bài riêng về kích thước tủ bếp, cùng trong chuyên đề thiết kế tủ gỗ công nghiệp.

Chiều sâu tủ tính từ bề rộng móc áo

Thanh treo chạy dọc bề rộng tủ, còn móc áo nằm vuông góc với thanh, tức là theo chiều sâu. Móc rộng bao nhiêu thì thùng phải sâu hơn chừng ấy.

Móc gỗ BUMERANG rộng 43 cm. MAWA khuyên dùng móc 41–42 cm cho áo cỡ S, M và 45–46 cm cho cỡ L, XL, tức là chọn theo bề rộng vai của chính cái áo. Lấy móc 45 cm đặt giữa thùng, mỗi đầu móc phải còn chỗ cho vai áo, mũ áo và tay áo phồng ra. Tính cả tay áo vest hay áo khoác thì cần gần 60 cm để cánh đóng lại mà không kẹp vải.

IKEA làm khung tủ áo PAX sâu 58 cm cho kiểu treo ngang và 35 cm cho kiểu nông. Nhiều trang nội thất ở Việt Nam ghi 60 cm là chiều sâu tủ quần áo tiêu chuẩn. Hai con số khớp với nhau, vì 58 cm là thùng, cộng cánh dày 17–18 mm thì mặt tủ cách tường chừng 60 cm. Ví dụ tủ áo rộng 1,8 m trong bài tính số tấm ván cũng lấy thùng sâu 580 mm và đợt sâu 560 mm, lùi 20 mm so với cạnh trước.

Bề rộng móc áo người lớn
41–46cm
IKEA BUMERANG 43 cm; MAWA 41–42 cm cho cỡ S, M, 45–46 cm cho cỡ L, XL.
Khung tủ treo ngang (IKEA PAX)
58cm
Khung nông của cùng hệ chỉ sâu 35 cm.
Thêm cho cửa lùa
9cm
IKEA yêu cầu thêm 9 cm chiều sâu khi lắp cửa lùa cho PAX.

Hậu tủ cũng ăn vào lòng tủ vài milimét (xem hậu tủ và cách lắp hậu), nên đo lòng tủ từ mặt trong hậu tới mặt trong cánh, không đo phủ bì.

Tủ nông 35–45 cm thì treo thế nào

Thùng sâu 35 cm không treo ngang được, nhưng treo được áo quay mặt ra ngoài, móc áo nằm song song với cánh. IKEA làm thanh treo cho khung 35 cm theo kiểu này; bản rộng 100 cm treo được khoảng 8 áo khoác hoặc 16 áo sơ mi. Với tủ sâu 50 cm, Furnica cũng khuyên dùng thanh treo kéo ra lắp dưới đợt, móc áo treo nối đuôi nhau từ trước ra sau. Tủ sâu 40–45 cm thì Furnica coi là tủ để đồ gấp, không phải tủ treo.

Cửa lùa hay cánh bản lề: khác nhau ở chiều sâu

Cánh bản lề gắn ở mặt trước thùng, bản lề bật nằm gọn trong lòng tủ khi cánh đóng, nên lòng tủ dùng được gần hết chiều sâu thùng.

Cửa lùa thì cần chỗ cho ray: hai cánh chạy trên hai ray song song, cánh này trượt qua trước cánh kia. IKEA ghi cửa lùa của PAX cần thêm 9 cm chiều sâu và trần cao hơn khung ít nhất 4 cm (cánh bản lề chỉ cần 1 cm). GRW, một nhà bán nội thất ở Đức, tính rằng với cùng kích thước ngoài, cửa lùa lấy mất của lòng tủ 6–10 cm, và khuyên tủ cửa lùa treo áo nên sâu ngoài ít nhất 65 cm, để phần bị ray lấy mất không phải là chỗ của vai áo khoác.

Hệ hai cánh của Wardrobes Online có ray trên sâu 80 mm, ray dưới 60 mm. Hệ ba cánh cần ray trên 120 mm, ray dưới 100 mm, vì có ba lớp cánh. Các cánh làm chồng lên nhau một chút ở chỗ giáp, nên mở cánh nào thì cũng chỉ thấy được khoảng một nửa lòng tủ hai cánh. Khoang treo áo dài nên nằm gọn sau một cánh, đừng để mép cánh chia đôi nó.

Móc áo rộng khoảng 410–460 mm nằm ngang chiều sâu, nên thùng 580 mm còn chừa hai đầu cho tay áo. Cánh bản lề không ăn vào chiều sâu nhưng quét ra phòng một cung bằng bề rộng cánh. Cửa lùa không quét ra phòng, đổi lại cần thêm chừng 90 mm phía trước cho hai ray và hai lớp cánh. Nhìn từ trên xuống, không hoàn toàn theo tỷ lệ.

Phụ kiện cửa trượt KES ghi tải trọng và cỡ cánh, chưa ghi chiều sâu ray. T912 chịu cánh 80 kg, rộng 800–1200 mm. T803 chịu cánh 80 kg, trang sản phẩm ghi "chiều dài ra trượt" 1650–2850 mm. T310 cho cánh dưới 15 kg, rộng 500–1200 mm, cao dưới 2500 mm. Trước khi chốt chiều sâu thùng, hỏi bản vẽ lắp của đúng bộ ray sẽ dùng; chọn bộ ray theo khối lượng cánh có ở bài phụ kiện cửa trượt tủ áo.

Với cánh bản lề, số bản lề cho một cánh cao gần 2 m tính theo chiều cao và khối lượng cánh, xem bài bản lề trùm ngoài, trùm nửa, lọt lòng.

Thanh treo đặt cao bao nhiêu

Thanh treo phải cao hơn món đồ dài nhất, cộng phần móc và một khoảng hở để vạt áo không chạm đáy hay chạm áo tầng dưới.

Góc một phòng thay đồ nhỏ. Bên trái có hai thanh treo chồng lên nhau: tầng trên treo áo sơ mi, áo len, tầng dưới treo quần và áo khoác mỏng. Ở giữa là các đợt kệ gỗ xếp khăn, áo gấp và chăn. Bên phải là một thanh treo cao, váy và áo dài thả gần chạm sàn. Trên nóc kệ để chăn gối bọc túi nhựa.
Hai kiểu treo cạnh nhau: bên trái treo hai tầng cho áo sơ mi và quần, bên phải một thanh cao cho váy dài, giữa là đợt cho áo gấp. Đây là phòng thay đồ ở Mỹ, không phải tủ gỗ công nghiệp, nhưng cách chia khoang giống hệt. Ảnh: Dvortygirl, Flickr, CC BY-SA 2.0.

Tủ âm tường ở Mỹ hay đặt một thanh treo đơn ở khoảng 66 inch, tức chừng 1.680 mm. Treo hai tầng thì thanh dưới khoảng 40 inch (1.020 mm), thanh trên 80–82 inch (2.030–2.080 mm). Taskrabbit ghi đồ ngắn cần 36–40 inch (khoảng 0,9–1 m) chiều cao treo, đồ dài như váy và áo khoác cần 60–70 inch (khoảng 1,5–1,8 m).

Theo bảng size Việt Tiến, áo sơ mi nam từ cỡ 36 tới 44 dài thân 76–80 cm. Cộng móc và khoảng hở, một tầng treo cao chừng 1 m là vừa, và đó cũng là khoảng cách giữa hai thanh trong kiểu treo hai tầng. Đồ dài như áo khoác dạ, váy liền, áo dài thì mỗi kiểu một khác, nên đo chính món dài nhất trong nhà rồi mới chốt thanh treo đơn.

Thanh treo đơn ở khoảng 1.680 mm còn nằm trong tầm với của phụ nữ thấp (bách phân vị thứ 5 trong số liệu Mỹ, 1.812 mm). Treo hai tầng thì thanh trên lên khoảng 2.030 mm, cao hơn tầm với ấy hơn 20 cm, và phần trên đợt nóc 2.134 mm chỉ hợp để đồ ít dùng. Chiều cao theo tỷ lệ; hình áo chỉ để minh họa.

Thanh treo trên và đợt nóc so với tầm với

Tủ áo đóng lên gần trần cao cỡ 2,2 m: tủ mẫu trong bài tính số tấm ván cao 2.200 mm, khung PAX cao nhất 236 cm. Phần trên cùng ấy là chỗ người dùng phải kiễng chân hoặc bắc ghế.

Tầm với nắm tay khi đứng là độ cao của một thanh tròn nắm trọn được khi duỗi thẳng tay lên. Người Việt trong tuổi lao động cao trung bình 164,5 cm với nam và 154,4 cm với nữ, theo VNNIOSH. Chưa tìm được số đo tầm với của người Việt, nên bài mượn bảng của người Mỹ ở mức chiều cao gần đó, để hình dung chứ không để tính chính xác: ở bách phân vị thứ 5 (thấp hơn 95% người còn lại), phụ nữ Mỹ cao 152,5 cm và tầm với nắm tay là 1.812 mm.

Thanh treo đơn 1.680 mm còn dưới mức 1.812 mm ấy, dù phải giơ tay gần hết cỡ. Thanh trên của khoang hai tầng, khoảng 2.030 mm, cao hơn tầm với ấy hơn 20 cm. Hướng dẫn thiết kế bếp của NKBA (Hiệp hội Bếp và Phòng tắm Mỹ) tính mọi chỗ cất đồ cao hơn 2.134 mm vào loại cất phụ, vì phải bắc ghế mới lấy được.

Cách đơn giản nhất là hạ thanh trên xuống và chấp nhận khoang dưới thấp hơn, dành cho áo ngắn. Hoặc lắp thanh treo nâng hạ: một thanh có tay kéo, kéo xuống thì cả hàng áo hạ tới tầm tay. Duo Lift 10 của Hettich chịu 10 kg, dùng cho lòng tủ rộng 750–1170 mm và bắt vào hàng lỗ hệ 32, nên phải chọn thanh trước rồi mới chia bề rộng khoang.

Đợt kệ và ngăn kéo trong tủ áo

Đợt để áo gấp nên nâng hạ được, vì chồng áo len và chồng áo thun cao khác nhau. Khoan vách theo hệ 32 mm thì đợt nâng hạ từng bước 32 mm trên chốt, không phải khoan thêm. Các trang nội thất ghi chiều cao ngăn để áo gấp khác nhau khá xa, nên xếp thử chồng áo thật rồi cài chốt cho vừa.

Đợt rộng 900 mm chất đầy áo gấp có thể võng; tính theo chiều dày ván và nhịp ở bài nhịp kệ, tải trọng và độ võng. Đợt trên 2,1 m để chăn mùa đông, vali, đồ nhẹ ít dùng.

Ngăn kéo ở tầm thắt lưng thì nhìn được vào lòng ngăn; đặt cao ngang ngực thì chỉ thấy lớp đồ trên cùng. Ngăn kéo trong, nằm sau cánh bản lề, phải lùi vào hoặc kê thêm tấm đệm để mặt ngăn không vướng bản lề và cánh khi kéo ra. Sau cửa lùa, Wardrobes Online dặn đặt ngăn kéo lệch khỏi chỗ hai cánh chồng nhau, vì cánh nào cũng che phần đó.

Chừa lối đi trước tủ trong phòng ngủ

Cánh bản lề mở ra quét một cung bằng chính bề rộng cánh. GRW lấy ví dụ cánh rộng 60 cm cần ít nhất 60 cm trống phía trước mới mở hết, chưa tính chỗ người đứng, và hai cánh mở cùng lúc có thể va nhau. Lời khuyên của họ: đo khoảng trống trước tủ trước, dưới 70 cm thì nên dùng cửa lùa, trên 90 cm thì cánh mở không có vấn đề gì.

Trong phòng ngủ, vật cản thường là thành giường: giường cách tủ 70 cm thì cánh vẫn mở được, nhưng người lấy đồ phải nép sang bên cánh. Ngăn kéo ngoài cũng cần chỗ: ngăn sâu 50 cm kéo hết ra là chiếm thêm 50 cm, cộng chỗ người đứng.

Phòng ngủ chụp bằng ống kính mắt cá từ trên cao. Một dãy tủ áo âm tường màu trắng, bốn cánh bản lề, chiếm hết một bức tường. Giường đôi kê ở bức tường bên cạnh, cuối giường hướng về phía cửa phòng, trước mặt tủ còn một khoảng thảm trống.
Tủ áo cánh bản lề kê vuông góc với giường: mỗi cánh mở ra cần khoảng trống bằng chính bề rộng cánh, cộng chỗ người đứng. Ảnh chụp bằng ống kính mắt cá nên các đường thẳng bị cong. Ảnh: Ken Doerr, Flickr, CC BY 2.0.

Câu hỏi thường gặp

Tủ quần áo sâu bao nhiêu là đủ?

Thùng khoảng 58 cm, cộng cánh thành khoảng 60 cm, đủ cho áo treo ngang trên móc người lớn kể cả áo khoác.

Tủ quần áo cửa lùa sâu bao nhiêu?

Cộng thêm chừng 9 cm cho ray và hai lớp cánh. GRW khuyên tủ cửa lùa để treo áo sâu ngoài ít nhất 65 cm. Nếu không có chỗ cho phần thêm đó thì lòng tủ hụt đi 6–10 cm và áo khoác sẽ chạm cánh.

Tủ sâu 45 cm có treo áo được không?

Treo ngang thì không, móc áo người lớn đã rộng 41–46 cm. Furnica xếp tủ sâu 40–45 cm vào loại tủ để đồ gấp. Muốn treo thì phải dùng thanh treo kéo ra, móc áo nối đuôi nhau từ trước ra sau, và mỗi khoang chứa ít áo hơn nhiều.

Ván phủ để đóng thân và cánh tủ áo có trong mục ván phủ, gồm 654 mẫu Melamine. Phụ kiện cửa trượt KES (4 mã) ở mục Cửa trượt, bản lề ở mục Bản lề.

Nguồn tham khảo

  1. IKEA, PAX có những kích thước nào (rộng, cao, sâu 35 và 58 cm)
  2. IKEA, các loại cánh cho PAX (cửa lùa cần thêm 9 cm chiều sâu)
  3. IKEA, KOMPLEMENT thanh treo cho thùng sâu 35 cm
  4. IKEA, chiều cao trần tối thiểu để lắp PAX
  5. IKEA, móc áo BUMERANG
  6. MAWA, chọn bề rộng móc áo (2026)
  7. Furnica, tủ quần áo cần sâu bao nhiêu
  8. GRW Einrichtungshaus, tủ áo cửa lùa và cánh mở
  9. Wardrobes Online, Design Guide Sliding Doors (PDF)
  10. Taskrabbit, chiều cao thanh treo quần áo
  11. Bob Vila, chiều cao thanh treo quần áo
  12. NKBA, Kitchen Planning Guidelines (2022)
  13. U.S. Access Board, ADA Standards chương 3, tầm với (308)
  14. U.S. Access Board, ADA Standards chương 8, chỗ cất đồ (811)
  15. NC State University Ergonomics Center, Anthropometric Data for U.S. Adults (2020)
  16. VNNIOSH, đặc điểm nhân trắc người Việt Nam lứa tuổi lao động 2018–2019
  17. Hettich, thanh treo nâng hạ Duo Lift 10
  18. Vera Festival, bảng size áo sơ mi nam Việt Tiến
  19. KES Group, phụ kiện cửa trượt T912

Đọc tiếp