Độ bền màu ánh sáng của ván phủ: thang xám, thang len xanh

Nhấc chiếc lọ hoa đứng nhiều năm trên mặt kệ cạnh cửa sổ, đôi khi thấy bên dưới một vòng sẫm hơn xung quanh: chỗ bị che giữ màu, chỗ hứng sáng đã nhạt đi. Dòng độ bền màu ánh sáng trên bảng thông số đo đúng chuyện này, bằng cách tạo ra trong phòng thí nghiệm một vùng che và một vùng bị chiếu trên cùng một mẫu. Kết quả ghi theo thang xám, hoặc theo thang len xanh trên bảng sàn gỗ, và hai thang này không đổi qua nhau được. Cũng như các phần khác của chuyên đề thông số bề mặt ván phủ Melamine, Laminate, bài đặt Melamine và HPL cạnh nhau; ở dòng này, tủ kê ở đâu đáng tính hơn tủ làm bằng loại nào.

Phép thử đèn xenon đo gì

Người thử chiếu mẫu dưới đèn hồ quang xenon với một cường độ quy định, che một phần mẫu lại. Sau đó họ so phần bị chiếu với phần không bị chiếu và chấm độ chênh theo thang xám. Phép thử này dành cho HPL dùng trong nhà.

Đèn xenon được chọn vì ánh sáng của nó gần với ánh sáng ban ngày. ISO 105-B02, phương pháp đèn xenon cho vải, mô tả một nguồn sáng nhân tạo đại diện cho ánh sáng ban ngày (D65). ISO 4892-2 dùng đèn xenon để tái tạo ánh sáng ban ngày trực tiếp, hoặc ánh sáng đã lọt qua kính cửa sổ.

Thang xám là một dải ô xám so sánh độ chênh màu theo bậc: số càng cao, phần bị chiếu càng ít khác phần được che. Mức 4–5 nằm giữa bậc 4 và bậc 5.

Mức ghi trên bảng thông số

Các bảng thông số ghi mức từ 4 trở lên. Ván phủ melamine EGGER và HPL ghi mức gần nhau, theo cùng phép thử của EN 438-2. Chỉ dán cạnh cũng ghi cùng thang, nên ván và chỉ có thể so trên cùng một dòng. KES không ghi chỉ tiêu này cho Melamine Series 9.

Thang len xanh trên bảng thông số sàn

Một số bảng thông số, nhất là của sàn gỗ công nghiệp, ghi độ bền màu theo thang len xanh (blue wool) thay cho thang xám. Cách làm khác nhau: phương pháp đèn xenon trong ISO 105-B02 phơi các mẫu len xanh chuẩn cùng với mẫu thử để đối chiếu. Tiêu chuẩn ghi rõ hai bộ mẫu len khác nhau có thể cho kết quả không giống nhau.

Với sàn, mức "cấp 6 trên thang xanh" cho thấy sàn giữ được phần lớn màu kể cả khi gặp nắng gắt.

Hai thang đối chiếu theo hai cách. Thang len xanh so mẫu thử với các mẫu len chuẩn phơi cùng. Thang xám đo độ chênh màu giữa phần bị chiếu và phần được che của chính mẫu thử. Vì thế "cấp 6" của sàn và "cấp 4" của ván phủ không so thẳng được.

Đạt cấp 4 vẫn có thể lệch màu

Mức 4 hay 4–5 cho biết sau lượng chiếu sáng của phép thử, phần bị chiếu chỉ khác phần được che rất ít. Ra khỏi phòng thí nghiệm, ván vẫn có thể lệch màu:

• Theo năm tháng. EGGER ghi bề mặt có thể đổi màu theo thời gian do các yếu tố môi trường như tia UV. Hai tấm cùng mã, một tấm nằm cạnh cửa sổ nhiều năm, một tấm mới, có thể lệch màu khi đặt cạnh nhau.
• Khi đem ra ngoài trời. Phép thử này dành cho đồ trong nhà; EN 438-2 có phép thử tia UV (mục 28) và thời tiết nhân tạo (mục 29) riêng cho HPL ngoài trời. Ván phủ melamine EGGER được mô tả cho ứng dụng trong nhà.
• Giữa các lô và giữa các loại sản phẩm. EGGER khuyên chi tiết đặt cạnh nhau nên lấy cùng một lô sản xuất, và lưu ý màu, bề mặt có thể lệch giữa ván phủ, laminate và chỉ dán cạnh cùng mã vân.

Ảnh trên là một chiếc bàn gỗ đặt dưới cửa sổ. Chiếc hộp từng nằm giữa mặt bàn đã che ánh sáng, nên vùng đó còn sẫm màu, phần còn lại đã nhạt. Đây là bàn gỗ sơn phủ chứ không phải ván phủ melamine, nhưng nó cho thấy ánh sáng làm lệch màu giữa chỗ bị chiếu và chỗ bị che ra sao.

Với tủ, bàn đã đóng xong, tiêu chuẩn dùng là EN 15187. Tiêu chuẩn này đánh giá ảnh hưởng của ánh sáng trong điều kiện trong nhà lên mọi bề mặt cứng, bằng nguồn sáng nhân tạo, với một thiết bị chuẩn và một thiết bị cho thử nội bộ.

Chỗ đặt tủ quan trọng hơn loại bề mặt

Ở dòng này, hai loại bề mặt khác nhau ít: cả hai dùng giấy in tẩm keo melamine, và mức công bố gần nhau. HPL dùng trong nhà có thể giữ ngoại quan và tính năng ít nhất 20 năm. Khác biệt thực tế thường nằm ở cách đặt tủ: tủ kê sát cửa kính hướng nắng nhận nhiều ánh sáng hơn tủ trong góc phòng. Chọn màu vân cho từng không gian có trong bài phối màu ván phủ trong nội thất.

Câu hỏi thường gặp

Ván Melamine có bị phai màu không?

Có thể đổi màu theo thời gian dưới tia UV, như EGGER ghi. Mức thử theo EN 438-2 của ván phủ melamine EGGER là từ 4 trên thang xám, tức đổi rất ít sau lượng chiếu sáng của phép thử. KES không công bố dòng này cho Series 9.

Cấp 4 thang xám và cấp 6 thang len xanh, cái nào tốt hơn?

Không so được. Hai thang đo hai thứ khác nhau và dùng hai cách đối chiếu khác nhau.

Thay một cánh tủ sau vài năm có bị lệch màu không?

Có thể. Cánh cũ đã nhận ánh sáng nhiều năm, cánh mới từ lô sản xuất khác. EGGER khuyên chi tiết đặt cạnh nhau nên lấy cùng lô; khi thay một phần, nên xem mẫu thật cạnh cánh cũ trước khi đặt.

Các mã ván có trong mục Melamine và Laminate.